DOLAR
17,9331
EURO
18,4099
ALTIN
1.039,38
BIST
2.864,25
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Parçalı Bulutlu
28°C
İstanbul
28°C
Parçalı Bulutlu
Pazartesi Açık
30°C
Salı Açık
32°C
Çarşamba Az Bulutlu
30°C
Perşembe Parçalı Bulutlu
31°C

İktisadın tahlil bekleyen başlıkları G20’de masaya gelecek

Dünya önderleri, Kovid-19 aşısında global eşitsizliği çözmeye çalışarak, “kapsayıcı ve sürdürülebilir ekonomik toparlanma” görüşünü masaya …

İktisadın tahlil bekleyen başlıkları G20’de masaya gelecek
NEREYE-GIDECEGINI-BILMIYORSAN-SANA-BIR-TAVSIYEMIZ-VAR.jpg
27.12.2021 18:48
0
A+
A-

Dünya önderleri, Kovid-19 aşısında global eşitsizliği çözmeye çalışarak, “kapsayıcı ve sürdürülebilir ekonomik toparlanma” görüşünü masaya getirecek.

2020-2021’de dünya eşsiz zorluklarla karşı karşıya kaldı. Kovid-19 pandemisinin sebep olduğu global sıhhat krizi, dünya çapında insanların ve iktisatların günlük işleyişini alt üst etti. Bu derin değişikliklerin bir sonucu olarak, dünyanın her köşesinde iklim değişikliği ve eşitsizlik üzere öteki sistemik sorunlar arttı.

Lokal ve bölgesel zorlukların global bir aciliyet kazandığı ve daha uygun bir dünyayı yine inşa etme sürecinin hudutlar tarafından engellenmeyen bir ölçekte karar verme ve uygulama gerektirdiği kabul edilirken, global ekonomik problemlerin tahlilinde değerli platformlardan biri sayılan G20 Önderler Tepesi, 30-31 Ekim’de İtalya’nın Roma kentinde yapılacak.

G20 Periyot Başkanlığı’nı 1 Aralık 2020’de Suudi Arabistan’dan alarak global sıkıntılar konusunda çalışmaya başlayan İtalya, insanları Kovid-19 pandemisinden muhafazaya, iklim değişikliğiyle gayrete ve ekonomik toparlanmayı sürdürülebilir kılmayı odaklanmayı yansıtan önceliklerini “insanlar”, “gezegen” ve “refah” olarak tanımladı.

NEREYE-GIDECEGINI-BILMIYORSAN-SANA-BIR-TAVSIYEMIZ-VAR.jpg

Roma, eşitsizliklerle çaba, bayanların güçlendirilmesi, güçte dönüşümü hızlandırma, iklim değişikliği, global ticaret sisteminde şeffaflık üzere gündemler hazırladı.

Dünyayı bekleyen global zorlukların ortadan kaldırılması konusunda G20 Roma Tepesi’nin dönüm noktası olmasını isteyen İtalya, eğitim, sıhhat, ticaret ve yatırım, kalkınma, dijital iktisat, yolsuzlukla çaba, istihdam, güç dönüşümü, iklim sürdürebilirliği, etraf, kültür, turizm ve tarım üzere 8 ana başlık altında gündemler de hazırlayarak, dünyanın büyük ekonomilerini ağırlamaya hazırlanıyor.

Dünya iktisadının yüzde 80’ini, dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 75’ini gerçekleştiren G20’nin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerinin önderleri, Roma Tepesi’nde 16’ncı sefer bir ortaya gelecek.

Başkanların, dorukta çok taraflılık, eşitlik ve sıhhat hizmetlerine erişimin garanti altına alınması, gelecekteki ekonomik şoklara karşı direncin oluşturulması ve genel refahın desteklenmesi doğrultusunda süratli bir salgın karşılığı sağlamaya odaklanmaları ve yeni taahhütlerde bulunmaları bekleniyor.

Kovid-19 salgınının devam etmesi nedeniyle, İtalyanlar, G-20 oturumlarına erişimi, başkanı de dahil olmak üzere ülke başına yalnızca dört şahısla sınırlamayı planlıyor.

G20’de önderler ikili görüşmelerde tansiyonları azaltmaya çalışıyor

Global sıkıntılara tahliller bulunması hedeflenen G20 tepesinde yalnızca ekonomik ve finansal problemler değil, bilhassa ikili görüşmelerde mülteci krizi, aşıda korumacılık, global ekonomiyi tehdit eden belirsizliklerin kaynakları ortasında gösterilen jeopolitik tansiyonlar ve bölgesel çatışma üzere bahislerinin da damgasını vuracağı varsayım ediliyor.

Geçen yıl Suudi Arabistan periyot başkanlığında sanal ortamda düzenlenen G20 Önderler Tepesi’nde dünya önderleri, Kovid-19 sonrası gelişmekte olan ülkeler ve az gelişmiş ülkelerin ekonomilerinin tekrar toparlanmasına yardım edilmesine takviye vermişti. Roma’da bu tarafta yapılan çalışmalar masaya yatırılacak.

Tepe, Lehman Brothers’in çöküşünün akabinde genişleyen (2008) global finansal krize tahlil bulmak için birinci sefer toplanmıştı. Krizin tesirlerinin giderilmesi için G20 ülke önderleri memleketler arası finans kuruluşlarına krizle gayrette yardımcı olacak sermaye katkısı yapma kararı alınmış, bu bağlamda bilhassa IMF ve Dünya Bankası’na 1,1 trilyon dolar ek katkı sağlanması G20’nin aktif bir platform olmasında birinci değerli adım atılmıştı.

Bu yılki Roma doruğu, global sera emisyonlarının yüzde 80’ini oluşturan G20 ülkelerinin pozisyonunun kritik olacağı İskoçya’nın Glasgow kentinde yapılacak 26. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’ndan (COP26), çabucak evvel geldiği için de bilhassa kıymetli görülüyor.

Türkiye’yi Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın temsil etmesi bekleniyor

G20’de, Türkiye, ABD, Japonya, Almanya, İngiltere, Fransa, İtalya, Kanada, Arjantin, Avustralya, Brezilya, Çin, Endonezya, Hindistan, Rusya, Meksika, Güney Kore, Güney Afrika, Suudi Arabistan ve kurum olarak Avrupa Birliği (AB) yer alıyor. Dünya nüfusunun yaklaşık üçte ikisi yahut yüzde 60’ı G20 ülkelerinde yaşıyor.

Birleşmiş Milletler, Milletlerarası Para Fonu, Dünya Bankası, Finansal İstikrar Şurası, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü, Dünya Ticaret Örgütü, Milletlerarası Çalışma Örgütü ve Birleşmiş Milletler, G20 doruklarında nizamlı yer alıyor. Ayrıyeten mesken sahibi ülke küme içinde olmayan ülkeleri, bölgesel tertipleri ve başka memleketler arası tertipleri tepeye davet edebiliyor.

G20 tepelerinde İspanya tertipli olarak kalıcı bir konuk ülke olarak katılırken, İtalya devir lideri olarak Azerbaycan, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Ruanda, Filipinler, Yeni Zelanda, Hollanda ve Singapur’u tepeye davet etti.

Bu ayın son haftasındaki doruğa ortalarında ABD Lideri Joe Biden, vazifesi devretmeye hazırlanan Almanya Başbakanı Angela Merkel, İngiltere Başbakanı Boris Johnson ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un ortalarında bulunduğu çok sayıda ülkenin devlet ve hükümet liderleri katılacak.

Türkiye’yi tepede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın temsil etmesi ve G20 doruğunda dünya başkanlarıyla ağır bir diplomasi trafiği yürütmesi bekleniyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Kovid-19 sonrası global yönetişim: daha eşit, adil, güçlü ve sürdürülebilir bir dünya için Türkiye’nin vizyonunu” önderlere aktararak, BM ıslahatı için Türkiye’nin tekliflerine ait değerli içerikler sunması da öngörülüyor.

Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin, Japonya Başbakanı Fumio Kishida ve Meksika Devlet Lideri Andres Manuel Lopez Obrador ve Çin Devlet Lideri Şi Cinping’in tepeye çevrim içi katılmaları bekleniyor

ABD geri döndü mü?

ABD Lideri Joe Biden, “Amerika’nın geri döndüğünü” ilan ederek misyonuna başlamıştı. Biden, şubat 2021’de Münih Güvenlik Konferansına görüntü konferans yoluyla katılarak ABD’nin Avrupa Birliği (AB) ve müttefikleriyle yeni devirdeki münasebetlerini değerlendirirken, “Amerika geri döndü, transatlantik ittifakı geri döndü. Artık geriye değil, birlikte önümüze bakacağız.” tabirini kullanmıştı.

Biden, “ABD, yüzleştiğimiz sıkıntıların tahlili için AB’deki ortakları ve kıtadaki başka başkentlerle çok yakın çalışacaktır.” kelamını vermişti.

Biden’ın bu kelamlarını yerine getireceğine ait kaygılar ABD’nin Afganistan’dan “feci” halde geri çekilmesi ile artarken, Biden’ın ülke iç siyasetinde ekonomik bahislerde güç durumda kalması Washington’un iklim değişikliği ve Kovid-19 sonrası ekonomik toparlanma dünyaya öncülük edeceğine ait tereddütleri de artırıyor.

ABD’nin Afganistan’dan çekilme süreci ve usulü, müttefikler nezdinde ABD’nin güvenilirliği konusunda soru işaretlerine neden olmuştu.

Biden’ın G20’deki müttefiklerini “ABD’nin geri döndüğünü” ikna etmesi için Roma’da ağır görüşmeler yapması bekleniyor. Avustralya’nın Fransa’dan denizaltı alımını iptal ederek ABD ve İngiltere ile nükleer güçlü denizaltı inşa etme konusunda uyuşmazlığa son bir son için Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile görüşmesi bekleniyor.

ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan’a nazaran Biden, G20’de çok uluslu şirketlerin faaliyette bulundukları ülkelerde 2023’ten itibaren en az yüzde 15 oranında vergilendirilmesine yönelik muahedenin sağlamlaştırılmasına yönelik de görüşmeler yapacak.

Ayrıyeten Biden, ABD’nin İran’ın nükleer mutabakata geri dönmesine yönelik stratejisine takviye için görüşmelerde gerçekleştireceği belirtiliyor. Biden, Tahran’ın 2015’teki nükleer mutabakattaki taahhütlerini yerine getirmesi halinde muahedeye geri döneceklerini duyurmuştu.

ABD liderinin ayrıyeten, pandeminin akabinde fakir ülkeler için borçların hafifletilmesi ve iklim değişikliği konusundaki taahhütlerin hızlandırılmasını ve global tedarik zinciri kısıtlamalarını ve süratle artan güç fiyatlarını G20’de öteki önderlerle görüşmesi bekleniyor.

Analistler, Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin ve Çin Devlet Lideri Şi Cinping’in doruğa katılmamasının (çevrim içi katılmaları bekleniyor) Biden’e avantaj sağlayacağını belirtiyor.

“Dünya beşten büyüktür’

İtalyan akademisyen Valeria Giannotta, G20’nin kelam konusu doruğuna ait, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Kovid-19 sonrası “sürdürülebilir, adil, kapsayıcı ve dirençli” bir ekonomik toparlanmaya dünyanın muhtaçlığı olduğunu söyledi.

Bunu sağlamak için tüm ülkelerin ve milletlerarası kuruluşların ortak uğraşına gereksinim olduğunu vurgulayan Giannotta, çok taraflı sistemin son yıllarda epeyce “zayıf ve etkisiz” kaldığını lisana getirdi.

Giannotta, “Bu nedenle, her şeyden evvel memleketler arası kurumları reforme etmek gerekiyor. Örneğin, finans ve iktisat alanında global yönetişimi güçlendirmek için Dünya Ticaret Örgütü’nde (DTÖ) ve gelecekteki salgınlara tam donanımlı karşılık vermesi için Dünya Sıhhat Örgütü’nde (DSÖ) ıslahat yapılmalı.” dedi.

En acil ıslahat gereksiniminin BM’de olduğunu anlatan Giannotta, “Gerçekten de milletlerarası sistem 1945’ten beri değişti ve mevcut kurumsal tertip günümüzde güç dağılımını yansıtmamaktadır. Aslında Cumhurbaşkanı Erdoğan haklı olarak ‘dünya beşten büyüktür’ün altını çiziyor. İtalya’nın da duruşu bu tarafta.” değerlendirmesinde bulundu. 

Giannotta, Kovid-19 salgınının yalnızca birkaç ferdî tavrı değiştirmekle kalmayıp birebir vakitte büyük bir ekonomik kriz oluşturduğunu belirterek, algının ortaya çıkmasının akabinde global GSYH büyümesine yönelik aşığı istikametli risklerin hızlandığını aktardı.

Giannotta, şunları kaydetti: “Kriz dünya ticaretini olumsuz etkiledi, birebir vakitte hem ülkeler ortasında hem de ülke toplumları içinde eşitsizlikleri artırdı. Dünya iktisadının toparlanması için, büyük çaplı bir aşı kampanyasının akabinde esnek maliye ve para siyasetlerinin uygulanmasının devam etmesi gerekiyor. Salgın, ülkelerin global üretim zincirlerine olan güçlü bağımlılığını da gösterdi. Ek olarak, salgına cevap vermede ve uğraşta kamu sıhhat sisteminin merkezi rolü de daha uygun anlaşıldı.” dedi.

G20 ve Afganistan

İtalya’nın G20 Başkanlığı’nda belirlediği “gezegen” önceliğinin, güç kaynaklarını denetim etmek ve pak olan kaynakları geliştirmek amacı taşıdığını vurgulayan Giannotta, Kovid-19’un önemli ekonomik ve toplumsal tesirlerinin Paris İklim Muahedesi’nin uygulanmasını geciktirme riski taşıdığını ve G20’nin bu mutabakatın uygulanmasını tartışmak için uygun ortam sunduğunu kaydetti.

Giannotta, Afganistan’daki durumu Batı’nın büyük bir başarısızlığı olarak niteleyerek, ülkedeki 20 yıllık NATO varlığının terörizmi denetim altına alamadığını, bayanlar ve gençler için daha düzgün şartlar oluşturamadığını tabir etti.

Giannotta, Afganistan’a ait, “Başta sıhhat, etraf ve yoksullukla uğraş olmak üzere kamu mallarının teminat altına alınması açısından memleketler arası iş birliğinin güçlendirilmesi G20 tepesinin sonucu olacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye’nin Taliban ile diyaloğu açık tutma talihi daha yüksek olan tek NATO ülkesi olduğuna dikkati çeken Giannotta, “Afgan halkının insani yardıma muhtaçlığı var ve yardımımızın rejime değil direkt halka gittiğinden emin olarak bunu sağlamalıyız. Bu nedenle kimi STK’lar Afganistan’daki krizinin tesirlerini hafifletmek için müdahale edebilir. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın da haklı olarak altını çizdiği üzere, 40 yıllık savaşın acısını çeken bir ülkeyi terk edemeyiz.” diye konuştu.

İtalya- Türkiye alakaları değerli tamamlayıcılar üzerinde dönüyor

G20 önderler tepesi kapsamında İtalya Başbakanı Mario Draghi’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesine de değinen Giannotta, “Geçen mart ayında beklenmedik bir halde ortaya çıkan krizden bu yana birinci toplantıları olacak. Masada ikili bağlantılar yanı sıra Avrupa Birliği, ekonomik işbirliği ve bölgesel bahisler üzere kilit başlıklar var. İtalya ve Türkiye bağlantıları hakikaten de kıymetli tamamlayıcılar üzerinde dönüyor ve iktisat ana nokta olarak duruyor.” diye konuştu.

Giannotta, Libya, Doğu Akdeniz ve Afganistan üzere kritik bahislerde iş birliğinin yanı sıra ticaret hacminin artırılmasının da gündemin önceliklerinden olduğunu belirterek, Türkiye’de faaliyet gösteren 1.500’den fazla İtalyan şirketi bulunduğunu, iki ülke ortasındaki ticaret hacminin 20 milyar dolar civarında olduğunu ve bunu gelecek devirde 30 milyara çıkarmak için karşılıklı istek olduğunu tabir etti.

Salgın önlenebilir miydi?

G20 Çalışma Kümeleri içerik sağlayıcısı ve Kanada merkezli Cuiriak Danışmanlık Üst Yöneticisi Dan Cuiriak da Kovid-19 pandemi sırasındaki gelişmelerin hükümetlerin olaylar üzerinde ne kadar denetimden mahrum olduğunu ortaya koyduğunu belirtti.

“Salgın önlenebilir miydi?” diye soran Cuiriak, “Çin’de Wuhan sıhhat yetkililerinden 30 Aralık 2019’daki birinci ileti salgın izleme sistemleri tarafından alındı. Kovid1-9’un genomunu ortaya çıkarıldı ve 5 Ocak’ta ABD hükümetinin internet sitesinde yayınlandı. Virüs için aşılar, bildirilen birinci ölümlerin olduğu sıralarda modelleniyordu. Lakin o periyotta birkaç istisna dışında, virüsün yayılmasın önlemek için neredeyse rastgele bir denetim yoktu. 4. dalgadayız. Daima olarak yeni varyantlar ortaya çıkıyor. Şimdiye kadarki en yeterli bilime sahibiz, lakin bu tesirli yönetişim manasına gelmiyor. Hükümetler taahhüt ettiklerini faal bir formda uygulayamıyorsa, G20’nin salgını ele alması nasıl yardımcı olabilir? değerlendirmesinde bulundu.

Cuiriak, dünyanın bugüne kadar sahip olduğu en gelişmiş lojistik kapasitesine sahip olmasına karşın, konteyner meselesinin denetimden çıktığını ve Çin, Brexit’in yeterli tahlil edilmesine karşın İrlanda hudut sorunu, iş gücü arzı sorunu ve tedarik zinciri sorunu ile bir ekonomik yıkıma sebep olduğunu anlattı. Cuiriak, Çin’in de yenilenebilir güç kapasitesi oluşturmada en gelişmiş ülke ve hükümet siyasetini uygulama konusunda en tesirli yeteneğe sahip olmasına karşın bir elektrik krizine girmeden kömür kullanımını azaltma konusunda bir şeyler yapamadığını kaydetti.

OECD/G20’nin global vergi ıslahatı adil değil

OECD/G20 Matrah Aşındırma ve Kar Aktarımı’na (BEPS) Ait Kapsayıcı Çerçeve’nin milletlerarası şirketlerin “verginden kaçınma miktarını” düzeltmede çok yetersiz kalacağını vurgulayan Cuiriak, “Kaçınılan vergi ölçüsü yalnızca OECD ülkeleri için 1 trilyon doların üzerinde ve kaçınılan vergi oransal olarak gelişmekte olan ülkeler için daha fazla.” dedi.

Kapsayıcı Çerçeve’nin OECD ülkeleri için yalnızca 150 milyar dolar vergi geliri sağladığını işaret eden Cuiriak, Ayrıyeten, sonuncu pazarlara devredilen vergi hakları (yaklaşık 30 milyar dolar vergi geliri) çok uluslu şirketler tarafından elde edilen ve maddi olmayan duran varlıklar olarak piyasa bedellerine yansıtılan dataların pahasını hesaba katmıyor.

Bunlar, çok uluslu şirketlerin kendi ülkelerinde sermaye yararları olarak vergiye tabi olacak. Bu ölçünün 800 milyar dolar civarında olduğunu iddia ediyorum ki bu da yaklaşık 160 milyar dolar sermaye çıkarı vergisi geliri sağlayacak. Kapsayıcı Çerçeve altında adil ve hakkaniyetli bir tahlil görmek sıkıntı.” değerlendirmesinde bulundu.

NEREYE-GIDECEGINI-BILMIYORSAN-SANA-BIR-TAVSIYEMIZ-VAR.jpg
ETİKETLER: , , , ,
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.