DOLAR
18,8189
EURO
20,7441
ALTIN
1.181,70
BIST
4.713,39
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
8°C
İstanbul
8°C
Az Bulutlu
Cuma Yağmurlu
7°C
Cumartesi Çok Bulutlu
4°C
Pazar Çok Bulutlu
3°C
Pazartesi Çok Bulutlu
3°C

Diplomaside kriz bitmez

Türkiye geçmişte Libya Büyükelçisi Muhammed Abdülmalik’i, İran Büyükelçileri Manouchehr Mottaki ve Muhammed İstek Bagheri’yi, ‘Persona Non Grata …

Diplomaside kriz bitmez
NEREYE-GIDECEGINI-BILMIYORSAN-SANA-BIR-TAVSIYEMIZ-VAR.jpg
21.01.2022 03:31
0
A+
A-

Türkiye geçmişte Libya Büyükelçisi Muhammed Abdülmalik’i, İran Büyükelçileri Manouchehr Mottaki ve Muhammed İstek Bagheri’yi, ‘Persona Non Grata’ ilan etmişti.

Cezaevinde tutuklu bulunan iş insanı Osman Kavala hakkında açıklama yapan 10 büyükelçinin ‘İstenmeyen Adam’ ilan edilmesi ile gündeme gelen son ‘Diplomasi Krizi’ dış siyasetin ne birinci ne de son krizi oldu. Diplomaside hem Türkiye hem de dünya sık sık krizlerle karşılaşıyor, diplomatlar kimi vakit ‘Casusluk’ suçlaması, kimi vakit da bulundukları ülkenin iç işlerine karıştıkları gerekçesiyle istenmeyen kişi, ‘Persona Non Grata’ ilan ediliyor. Latince bir söz olan ‘Persona Grata’, ‘Buyur edilen kişi’ manasına geliyor. ‘Non’ eki ile birlikte ‘İstenmeyen kişi’ oluyor.

 

NEREYE-GIDECEGINI-BILMIYORSAN-SANA-BIR-TAVSIYEMIZ-VAR.jpg

TÜRKİYE’YE SIÇRADI

Türkiye geçmişte de benzeri diplomatik krizler yaşadı. Bu bahisteki birinci örnek, 1986 yılında meydana geldi. Almanya Berlin’de bir diskoteğe yapılan akında 3 ABD’li öldü. ABD, taarruzdan Libya idaresini sorumlu tuttu. Washington da atağa Trablus ve Bingazi’yi bombalayıp karşılık verdi. Akdeniz’de büyüyen diplomatik kriz Türkiye’ye sıçradı. 18 Nisan 1986’da iki Libyalı Ankara’daki Amerikan Subayevi’ne taarruz teşebbüsünde bulunmak üzereyken yakalandı.

Saldırganlar harekette kullanacakları bombaları Libya Büyükelçiliği’nden aldıklarını söyledi. Türkiye de Libya’nın Ankara Büyükelçisi Muhammed Abdülmalik’i istenmeyen kişi ilan etti. Büyükelçi ülkesine dönmek zorunda kaldı. Suriye’nin Ankara Büyükelçiliği 2. Katibi Muhammed Derviş Belledi de yaşanan bir öbür krizin odak noktasındaydı. 24 Temmuz 1985’te Ankara’da atağa uğrayan Ürdün Büyükelçiliği Başkatibi’nin ölümündeki ipuçları, 2. Katip Belledi’yi gösterdi ve o da istenmeyen kişi ilan edilmesine saatler kala ülkesine döndü.

MOTTAKİ KRİZİ

Bir öteki kriz de İran’la yaşandı. Büyükelçi Manouchehr Mottaki, 1987’de Refah Partisi’nin Konya’da düzenlediği Filistin mitingine katıldı. ABD bayrağının yakıldığı mitingde ‘Filistin’i Kurtarma’ andı içenler ortasında Büyükelçi de vardı. Türkiye rahatsızlığını iletirken Mottaki bu defa, Türkiye’deki başörtü yasağı ile ilgili açıklamalar yaptı. Sonunda ‘İçişlerimize karıştığı’ gerekçesiyle istenmeyen kişi ilan edilen Mottaki de ülkesine geri döndü.

BAGHERİ DE GİTTİ

Öteki bir kriz de tekrar İran ile yaşandı. 28 Şubat periyodunda Ankara’nın Sincan ilçesinde 1997’de düzenlenen Kudüs Gecesi’ne Büyükelçi Muhammed İstek Bagheri de katıldı. Şeriat yanlısı bir konuşma yapan Büyükelçi, büyük reaksiyon çekti. Periyodun ANAP önderi Mesut Yılmaz’ın ‘Terörist’ olarak tanımlaması ise bardağı taşırdı ve Bagheri, istenmeyen kişi ilan edilince ülkesine geri döndü.

İKİLİ TABANCALI BÜYÜKELÇİ

Türkiye’deki yabancı diplomatlarla yaşanan olayların yanı sıra bir de yurt dışındaki Türk diplomatlar konusundaki krizler var. Kaya Toperi, diplomasi tarihinin en sıra dışı isimlerinden biriydi. İsviçre’de Büyükelçi olarak misyon yaparken 24 Haziran 1993’te, 120 kişilik PKK’lı bir küme ellerinde taş ve sopalarla büyükelçilik bahçesine girip kapıları zorlamaya başladı. Toperi de Beretta ve Smith Wesson marka 2 tabancasını kapıp balkona çıktı ve havaya ateş açtı. Saldırganlar dağılırken çıkan arbedede 7 kişi yaralandı. İsviçre hükümeti, ‘Persona Non Grata’ ilan etmeye hazırlanırken merkeze çekilen Toperi, “Namusumuzu koruduk” dedi. Toperi 2018 yılında hayatını kaybetmişti.

Silahlarımı vermedim

“120 kişi birden sefaretimize saldırdı. Baktım taş yağıyor odama çıkıp iki tabancamı da aldım. Bir avuç mermiyi de cebime koydum. Havaya ateş etmeye başladım. Bunun üzerine bizim müdafaalar da ateş etti. Yedi kişiyi ayağından vurdular, saldırganlar kaçtı. Bern Emniyet Müdürü silahımı istedi. ‘Silah bana süs olsun diye verilmedi’ diyerek reddettim. Dokunulmazlığımın kaldırılmasını istediler. Ankara’ya döndüm. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ‘Sen en doğrusunu yaptın, kutluyorum ve destekliyorum’ dedi. Sonra Seul’e atandım.”

 

NEREYE-GIDECEGINI-BILMIYORSAN-SANA-BIR-TAVSIYEMIZ-VAR.jpg
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.